:-( Wygląda na to że masz Adblocka. Utrzymujemy się z reklam żeby móc dostarczyć Ci wiadomości z Twojego regionu za które nie musisz płacić, czy mógłbyś rozważyć jego wyłączenie?
Ciekawostki, Golubska gwara - zdjęcie, fotografia

Przytaczamy kilkadziesiąt słów, którymi posługujemy na co dzień, a które świadczą o naszej ciekawej historii

Gwara, według przekazów encyklopedycznych, to terytorialna odmiana języka. Jest to mowa ludności, która została wyodrębniona z języka ogólnego, narodowego. To sucha definicja. Przy posługiwaniu się pojęciem gwary nieodłącznie pojawia się słowo dialekt. To regionalna odmiana języka, która wyróżnia się charakterystyczną dla danego obszaru wymową głosek i swoista leksyką. Gwara jest instytucją podrzędną wobec dialektu, występuje na stosunkowo małym obszarze. W ramach dialektu może występować kilka gwar.

W Polsce mamy do czynienia z gwarą związaną z danym terytorium. Mamy gwarę śląską, małopolską, wielkopolską czy też kaszubską. To tylko niektóre z ważniejszych gwar występujących w naszym kraju. Można również spotkać gwarę występująca tylko na terenach wiejskich, związaną typowo z nazewnictwem wymaganym w rolnictwie. 

Czy w takim wypadku mamy gwarę golubską? Gwara golubska, jako taka, nie istnieje. Miasto Golub-Dobrzyń w przeszłości było związane z zaborem pruskim i rosyjskim. To właśnie miało duży wpływ na to, jakim językiem posługiwali się nasi mieszkańcy. Zapożyczano niektóre pospolite słowa z obu tych języków, odpowiednio je spolszczając. Golub-Dobrzyń to również miasto położne na pograniczu ziemi chełmińskiej i dobrzyńskiej, któremu blisko było zarówno do Poznania, Bydgoszczy czy też Grudziądza. Właśnie te miasta miały wpływ na nasz język.
W dzisiejszych czasach gwara jest bardzo często wypierana przez język literacki, który jest nauczany w szkołach i używany w instytucjach państwowych. Tylko nieliczni mieszkańcy chcą i potrafią się posługiwać gwarą – mową swoich rodziców i dziadków. Do regionów, które potrafią ze swojej gwary uczynić zaletę na pewno należy zaliczyć Kaszubów, którzy ze swej gwary stworzyli prawdziwy język kaszubski. Również górale, czyli rdzenni mieszkańcy Małopolski, za swój honor stawiają umiejętność posługiwania się gwarą góralską i uczą swoje dzieci tego specyficznego języka od dziecka.

Tak więc, gwara może być przydatna i winna być znana jak najszerszej liczbie miejscowej ludności, gdyż świadczy o historii i życiu naszych rodziców i dziadków. Poniżej przedstawiamy kilkadziesiąt przykładów starego nazewnictwa używanego na naszych terenach.
 

(Maw)

Gwara Grudziądzka:

Bryle – okulary,
Bana – pociąg,
Fest – mocne, trwałe,
Fyrtel – dzielnica, zakątek, podwórko,
Laczki – papcie,
Kanka – metalowy, litrowy dzbanek do mleka,
Centryfuga – urządzenie do robienia śmietany, 
Szajerek – drewniane pomieszczenie gospodarcze,
Waserwaga – poziomica,
Kwarta, stuf – garnek z uchem,
Szondy – drewniane nosidło z łańcuchami do noszenia wiader z wodą,
Krajżaga – piła do cięcia drewna,
Na szagę – na skróty,
Za winklem – za rogiem,
Bauer – rolnik, 
Denko – deska do krojenia, zamkniecie do słoika,
Jubka – letnie kurtka,
Cyferblat – zegarek,
 

Gwara toruńska:

Anzug – ubranie, garnitur,
Sztrykowac – robić na drutach,
Trygiel – zamek,
Krużowaty człowiek – człowiek o kręconych włosach,
Być nafutrowanym – być najedzonym,
Dychrać – kaszleć,
Ryrają – głośna muzyka,
Coś jest sztram – napięte,
Lufcik – małe okienko.
 

Gwara bydgoska:

Churchlać – kaszleć,
Farfocle – paprochy,
Krzyżak – rdzenny mieszkaniec Pomorza, Niemiec, torunianin
Lajsnąć – kupić sobie coś,
Plachandrować – włóczyć się,
Poruta – kompromitacja,
Rojber – psotnik, 
Rychtyk – dobrze, poprawnie,
Dynks – mała rzecz,
Statki – naczynia,
Wichajster – większy dynks, rzecz,
Wykopyrtnąć się – przewrócić się,
Zakluczać –zamykać na kłódkę,
 

Reklama

Golubska gwara komentarze opinie

  • azja - niezalogowany 2017-12-28 18:43:23

    Sznek, kamlot, na pachtę

Dodajesz jako: |
Reklama

Ogłoszenia PREMIUM

Sprzedam mieszkanie na

Przestronne, słoneczne mieszkanie na parterze. Kompletnie wyposażone. Po remoncie. Do mieszkania przynależy duża piwnica. Salon 19m2, Sypialnia..


Zobacz ogłoszenie

POŻYCZKI bez BIK na raty do

POŻYCZKI NA RATY OD 1000 DO 20.000zł. Również na dówód. Golub, Kowalewo i okolice. Dojazd do klienta. 572148143


Zobacz ogłoszenie
Reklama



25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez golub-cgd.pl, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

Wydawnictwo Promocji Regionu Sp. z o.o. z siedzibą w Golub-Dobrzyń 87-400, Rynek 20

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"