:-( Wygląda na to że masz Adblocka. Utrzymujemy się z reklam żeby móc dostarczyć Ci wiadomości z Twojego regionu za które nie musisz płacić, czy mógłbyś rozważyć jego wyłączenie?
  27°C bezchmurnie

Strajkowali w szkole

Wydarzenia, Strajkowali szkole - zdjęcie, fotografia

O strajku szkolnym dzieci z Wrześni z 1901 roku napisano już niejedną publikację i artykuł. Niewiele osób wie, że do podobnych protestów doszło także w naszym regionie. Polskie dzieci strajkowały w 1906 roku w Golubiu, Lipnicy, Wielkich Radowiskach, Gałczewie, Wrockach i Skępsku

W okresie zaborów narzędziem germanizacji i rusyfikacji mieszkańców regionu były szkoły, w których stopniowo likwidowano nauczanie w języku polskim. Szczególnie trudna sytuacja dla Polaków panowała w zaborze pruskim. Tu już w 1887 roku język niemiecki stał się językiem wykładowym nawet w szkołach elementarnych, jedynie nauka religii odbywała się jeszcze po polsku. Na początku XX wieku Niemcy chcieli nauczać także religii po niemiecku. Przeciwko temu, w 1901 roku zaprotestowały dzieci ze szkoły we Wrześni. Mimo strajku dzieci i ich rodzice zostali skazani przez władze niemieckie na kary aresztu i grzywny. Echo strajku we Wrześni dotarło do naszego regionu. 

W 1906 roku władze niemieckie wydały już oficjalne zarządzenia zakazujące nauczycielom i dzieciom używania języka polskiego na zajęciach religii. W całym zaborze pruskim wybuchł strajk szkolny. Dzieci odmawiały odpowiedzi w języku niemieckim, niszczyły niemieckie książki i wbrew urzędnikom modliły się po polsku. Strajkującą młodzież i wspierających ją rodziców poddawano surowym represjom. O przebiegu strajku informowała prasa polska we wszystkich zaborach. Prezentujemy relacje opublikowane w „Gazecie Toruńskiej”. W jednym z artykułów pojawiły się informacje o strajku w szkołach leżących w ówczesnym powiecie wąbrzeskim, w Golubiu, Lipnicy, Wielkich Radowiskach, Gałczewie, Wrockach i Skępsku.

„Z Torunia donoszą nam dnia 25-go października.
W tutejszej szkole ludowej rozpoczął się w dniu dzisiejszym strajk szkolny. Część dzieci na rozkaz rodziców spaliła niemieckie katechizmy i biblijki i oświadczyła nauczycielom, że nie chce się uczyć religii po niemiecku, tylko po polsku. Na niemieckie zapytania dzieci nie odpowiadały.

Jak się dowiadujemy, chcą wszyscy rodzice polscy w Toruniu i na Mokrem nakazać dzieciom, by się nie uczyły religii po niemiecku, tylko po polsku, a na niemieckie pytania w religii nie mają odpowiadać...”

 

„Korespondencja z Golubia z dn. 26 X.
Strajk szkolny wobec niemieckiej nauki religii wybuchł w całej pełni nie tylko w Golubiu, lecz i w szkołach Skępsk, Lipnica, Radowiska, Gałczewo, Wrocki itd.

Dziatwa u nas nie czekała, aż rodzice i starsi petycje podpiszą i wyślą gdzie należy, lecz na własną rękę całą siłą - na czele uczennice I klasy: Maria Szynkiewiczówna, Wanda Tylicka, Przedpełska Jadwiga, uczeń tejże klasy Leon Kurzyński w ubiegły wtorek [23 X] wręcz nauczycielom oświadczyli, iż w nauce religii ani podręczników niemieckich używać, ani też odpowiadać nie będą.
Nauczyciele na razie skonsternowani nie uciekli się jednak do gwałtownych środków, jak bicia itp., lecz zawiadomili inspektora powiatowego w Kowalewie. Tenże dziś w piątek [26 X] zjechał i jak zwykle przedstawieniami i groźbą na dzieci wpływał, jednakowoż bez skutku. Wyznaczył im więc areszt od 2 do 3 [godzin]...”

„I w Grzywnie zeszłej środy [24 X] strajk zaczął się; cała pierwsza klasa po polsku Ojczenasz zmówiła, a nauczyciel po niemiecku; odpowiadać na lekcji religii nie chciały dzieci także...

Za przykładem Grzywny i Podgórza poszły też ...dzieci w Toruńskim Papowie. Już w sobotę [27 X] rano strajk tam się rozpoczął, lecz tylko częściowy, natomiast w poniedziałek [29 X] spodziewano się oporu ogólnego. Niemieckie biblijne historie i katechizmy dzieci opuściwszy w sobotę szkołę podarły tak, że całą ulicę zasiały resztkami podartych stronic.”

Opr. i fot. (szyw) 

Strajkowali w szkole komentarze opinie

Dodajesz jako: Zaloguj się